احکام شرعی

احکام ورود به نماز جماعت طریقه پیوستن و وصل شدن به نماز جماعت به زبان ساده + فیلم

احکام نماز جماعت - احکام ورود به نماز جماعت طریقه پیوستن و وصل شدن به نماز جماعت به زبان ساده + فیلم

برخی که وارد مسجد می شود نماز جماعت شروع شده است و پیوستن و وصل شدن و ورود به نماز جماعت در رکعات مختلف احکام خاصی دارد که در ویدیو زیر می توانید احکام آن را ببینید و یاد بگیرید در ادامه نیز احکام تفصیلی بیان شده است

فیلم آموزش پیوستن به نماز جماعت

احکام پیوستن و وصل شدن و ورود به نماز جماعت

در هر رکعت، تنها در بین قرائت و در رکوع مى توان به «امام» اقتدا کرد، پس اگر به رکوع امام جماعت نرسد، باید در رکعت بعد اقتدا کند، و اگر تنها به رکوع امام جماعت هم برسد، یک رکعت به حساب مى آید.

حالتهاى مختلف براى پیوستن به نماز جماعت.

  • رکعت اوّل

1- در بین قرائت: مأموم حمد و سوره را نمى خواند و بقیّه اعمال را با امام جماعت بجا مى آورد.

2- در رکوع: رکوع و بقیّه اعمال را با امام جماعت بجا مى آورد.

  • رکعت دوم

1- در بین قرائت: مأموم حمد و سوره را نمى خواند و با امام، قنوت و رکوع و سجده را بجا مى آورد و آنگاه که امام جماعت تشهّد مى خواند، بنابراحتیاط واجب باید به صورت نیم خیز، بنشیند(1) و اگر نماز دو رکعتى است بعد از سلام امام یک رکعت دیگر به تنهایى بخواند و نماز را تمام کند و اگر سه یا چهار رکعتى است، در رکعت دوم که امام جماعت در رکعت سوم مى باشد، حمد و سوره را خودش آهسته بخواند و آنگاه که امام جماعت رکعت سوم را تمام کرد، و براى رکعت چهارم برمى خیزد، مأموم باید پس از دو سجده، تشهّد بخواند، و براى خواندن رکعت سوم برخیزد و در رکعت آخر نماز که امام جماعت با تشهّد و سلام، نماز را به پایان مى برد او نیم خیز مى نشیند سپس یک رکعت دیگر را خودش مى خواند.

2- در رکوع: رکوع را با امام جماعت بجا مى آورد و بقیّه نماز را همانگونه که گفته شد، انجام مى دهد.

  • رکعت سوم

1- در بین قرائت: زمانى که مى داند اگر اقتدا کند، براى خواندنِ حمد و سوره و یا حمد تنها وقت دارد، مى تواند اقتدا کند و باید حمد و سوره و اگر امام به رکوع رفت فقط حمد را بخواند، ولى اگر مى داند فرصت ندارد، باید صبر کند تا امام جماعت به رکوع رود، سپس به او اقتدا کند.

2- در رکوع: چنانچه در رکوع اقتدا کند، رکوع را با امام بجا مى آورد و حمد و سوره براى آن رکعت لازم نیست و بقیه نماز را همانگونه که قبلاً بیان شد بجا مى آورد.

  • رکعت چهارم

1- در بین قرائت: حکم اقتدا در رکعت سوم را دارد، و آنگاه که امام جماعت در رکعت آخر نماز براى تشهّد و سلام مى نشیند، مأموم بطور نیم خیز بنشیند تا تشهّد و سلام امام جماعت تمام شود و سپس برخیزد و بقیّه نماز را خودش بخواند.

2- در رکوع: رکوع و سجده ها را با امام بجا مى آورد، (اکنون رکعت چهارم امام و رکعت اوّل مأموم است) و بقیّه نماز را همانگونه که در مسأله قبل گذشت انجام مى دهد.

طریقه وصل شدن به نماز جماعت به زبان ساده

پیوستن به نماز جماعت در رکعت های مختلف، حالتهای مختلفی دارد:

نحوه وصل شدن به نماز جماعت

اتصال از ابتدای نماز
از همان آغاز نماز یعنى همان وقتى که امام جماعت شروع به نماز می‏کند، مأموم نیت و اقتدا کند به این صورت که مثلاً دو رکعت نماز صبح را اقتدا می کنم به امام (پیش نماز) حاضر، قربهً الى الله. البته لازم نیست که حتماً نیت را به زبان بیاورد بلکه صرف نیت کردن در ذهن کفایت می کند.

اتصال در حال قیام
یعنی هنگامى به نماز برسیم که امام جماعت در حال قیام (ایستاده) است.

حال اگر در رکعت اول یا دوم باشد، اقتدا میکنیم و به نماز می ایستیم، البته نباید حمد و سوره را بخوانیم.
اما اگر در قیام رکعت سوم یا چهارم به نماز رسیدیم و خواستیم به امام جماعت اقتدا کنیم باید این موارد را رعایت کنیم:
اگر قبل از رفتن امام به رکوع باشد، باید حمد و سوره را خودمان آهسته بخوانیم، چون امام در رکعت سوم یا چهارم است و حمد و سوره را نمی خواند.
اگر براى قرائت سوره وقتِ کافی نمانده باشد؛ یعنى اگر سوره را بخوانیم، به رکوعِ امام نخواهیم رسید، فقط خواندن سوره حمد کافى است و قرائت سوره لازم نیست، اما قرائت سوره حمد الزامی است.
اگر قبل از اینکه ما سوره حمد را تمام کنیم، امام جماعت سر از رکوع بردارد، مشکلی نیست، باید فوراً قرائت سوره حمد را تمام کرده و بعد از اینکه به رکوع رفتیم، خودمان را در سجده به امام جماعت مى‏رسانیم. این یک رکعتِ کامل حساب میشود و نمازمان صحیح است.
اتصال در حال رکوع
بعضی اوقات هم وقتى به نماز جماعت می رسیم که امام جماعت در رکوع است، در چنین حالتی سریع نیت کرده و پس از گفتن تکبیره الاحرام به رکوع می رویم و ذکر رکوع را می گوییم. این یک رکعتِ کامل حساب میشود. حال چنانچه بعد از اینکه ما به حد رکوع خم شدیم، ذکر رکوع امام جماعت تمام شد و خواست از رکوع سر بردارد، جای نگرانی نیست. خودمان سریع ذکر رکوع را می گوییم و برخاسته و همراه با امام جماعت به سجده می رویم.

نحوه پیوستن به نماز جماعت در رکعات مختلف

در اینجا ذکر چند نکته ضروری است:

نکات مهم هنگام وصل شدن به نماز جماعت

نکته اول
اول اینکه؛ اگر پیش از آنکه ما به حدّ رکوع برسیم، امام جماعت سر از رکوع بلند کرد، مى‏توانیم نیتِ اقامه نماز فرادی کرده (یعنى خواندن نماز بدون جماعت مثل مواردى که تنها نماز میخوانیم) و خودمان نماز بخوانیم و اگر زیاد طول نخواهد کشید و امام جماعت سریعاً براى اقامه رکعت بعدی بلند خواهد شد، مى‏توانیم در همان حالت ایستاده صبر کنیم تا وقتى که امام جماعت براى اقامه رکعت بعد برخاست، همراه با امام جماعت شروع کرده و آن را رکعت اول نماز خودمان حساب کنیم. البته در این حالت، نیازی به نیت و گفتن تکبیره الاحرام مجدد نیست و همان نیت اول کفایت می کند.

نکته دوم
دوم اینکه؛ وقتی که امام جماعت در حال تشهد یا سجده است، نمی توان اقتدا کرد و به جماعت متصل شد. فقط برای بهره مندی از ثواب نماز جماعت، اگر زمانی که وارد محلِ برپایی نماز جماعت شدیم، امام جماعت در حال خواندن تشهد آخر نماز بود، می توانیم سریعاً نیت کرده و تکبیره الاحرام را بگوییم و به حالت تجافى بنشینیم (یعنى دست‏ها را روى زمین و زانوها را بلند نگهداشتن) و تشهد را آهسته همراه با امام جماعت بخوانیم، اما سلامِ نماز را نمی گوییم و منتظر می مانیم تا وقتى که امام جماعت، سلام نماز را داد، بلند می شویم و قرائت سوره حمد را شروع می کنیم بدون اینکه مجدداً نیت کنیم و یا تکبیره الأحرام بگوییم. این نحوه اتصال باعث میشود که گرچه ما همه نماز را به صورت انفرادی می خوانیم اما ثواب و فضیلت درک نماز جماعت را ببریم.[۲]

نکته سوم
سوم اینکه؛ این تصور که هر جایی از نماز جماعت که برسیم و امام جماعت در هر قسمت از نماز که باشد، می توانیم اقتدا کرده و به جماعت متصل شویم، صحیح نیست. فقط در صورتی می توان به امام جماعت اقتدا کرد، که امام جماعت هنوز به رکوع نرفته و یا در حال رفتن به رکوع است. حال می خواهد رکعت اول باشد یا رکعت دوم یا سوم و چهارم. در هر کدام از رکعات نماز که باشد، فقط زمانی مجاز به اقتدا و اتصال هستیم که امام جماعت هنوز به رکوع نرفته است.فرض کنید که من وارد مسجد میشوم و امام جماعت رکعت دوم نماز هست. من اقتدا میکنم.

بنابراین، ما می توانیم حتی بعد از قنوت امام جماعت نیز اقتدا کرده و متصل شویم البته در صورتی که یقین داشته باشیم که امام جماعت تا زمانی که ما به رکوع می رویم و مشغول به گفتن ذکر رکوع می شویم، سر از رکوع بر نمی دارد. در صورتی که در حین رفتن به رکوع، امام جماعت از رکوع بلند شود، این اقتدا باطل است و باید نمازمان را به صورت فرادی ادامه دهیم.

نحوه وصل شدن به نماز جماعت در رکعات مختلف

نکته چهارم
رم اینکه؛ اگر در هنگام تشهد رکعت دوم امام جماعت به نماز برسیم، نیم خیز می نشینیم تا امام جماعت تشهد را بگوید. سپس همراه با امام جماعت برمی خیزیم و ما رکعت اول و امام رکعت سوم را شروع می کند. امام تسبیحات اربعه و ما آرام حمد و سوره را می خوانیم و ادامه ی نماز… اگر قرائت سوره حمد تمام شد و امام جماعت به رکوع رفت، میتوانیم سوره را نخوانیم و به رکوع برویم اما اگر فرصت کافی داشتیم سوره را هم می خوانیم.

قنوت یکی از مستحبات نماز است، پس اگر هم آن را ادا نکنیم، اشکالی در نماز پیش نمی آید، اما چنانچه فرصت کافی داشته باشیم و تمایل به ادای آن داشته باشیم، به این صورت اقدام می کنیم:

اگر نماز سه رکعتی بود (نماز مغرب) و امام جماعت خواست سلام دهد، ما تشهد را می گوییم، سپس به حالت نیم خیز می نشینیم تا اینکه نمازِ امام تمام شود. وقتی که امام جماعت نماز را تمام کرد، برخاسته و رکعت سوم نماز خود را می خوانیم.

اما اگر نماز چهار رکعتی بود، وقتی که امام جماعت رکعت سوم را می خواند و ما رکعت دوم هستیم، می نشینم و ذکر تشهد را میگوییم سپس برخاسته و همراه امام که تسبیحات اربعه رکعت چهارم را می گوید، تسبیحات اربعه رکعت سوم نمازمان را می گوییم. وقتی هم که امام جماعت خواست سلام دهد، ما پس از سجده بلند می شویم و به صورت نیم خیز می نشینیم تا نماز امام تمام شود و بعد از آن نماز خود را به پایان می بریم .

نتیجه گیری
حالتهای مختلف پیوستن به نماز جماعت در رکعت های اول تا چهارم به این شرح است:

وصل شدن در رکعت اوّل

۱- در بین قرائت: مأموم حمد و سوره را نمى خواند و بقیّه اعمال را همراه با امام جماعت بجا مى آورد.

۲- در رکوع: نیت کرده و رکوع و بقیّه اعمال را همراه با امام جماعت بجا مى آورد.

وصل شدن در رکعت دوم

۱- در بین قرائت: مأموم حمد و سوره را نمى خواند و همراه با امام، قنوت و رکوع و سجده را انجام می دهد و وقتی که امام جماعت تشهّد را مى خواند، بنابر احتیاط واجب باید به صورت نیم خیز (تجافی)، بنشیند و چنانچه نماز دو رکعتى باشد بعد از سلامِ امام، یک رکعت دیگر به تنهایى بخواند و نماز را تمام کند و اگر نماز سه یا چهار رکعتى است، در رکعت دوم که امام جماعت رکعت سوم را می خواند، خودش حمد و سوره را آهسته بخواند و وقتی که امام جماعت رکعت سوم را تمام کرد، و براى رکعت چهارم برخاست، نمازگزار باید پس از دو سجده، تشهّد را بخواند، و براى خواندن رکعت سوم بلند شود و در رکعت آخر نماز که امام جماعت سلام می دهد، او نیم خیز مى نشیند و سپس یک رکعت دیگر را خودش مى خواند.

۲- در رکوع: رکوع را همراه با امام جماعت انجام می دهد و ادامه نماز را مطابق آنچه ذکر شد، انجام مى دهد.

وصل شدن در رکعت سوم

۱- در بین قرائت: چنانچه مى داند اگر اقتدا کند، براى قرائت حمد و سوره و یا حمد به تنهایی وقت کافی دارد، مى تواند اقتدا کند و باید حمد و سوره و اگر امام به رکوع رفته است، فقط سوره حمد را بخواند، ولى اگر مى داند که فرصت ندارد، باید صبر کند تا زمانی که امام جماعت به رکوع برود، سپس به او اقتدا کند.

۲- در رکوع: اگر در رکوع اقتدا کند، آن را با امام بجا مى آورد و خواندن حمد و سوره براى صحت آن رکعت لازم نیست و بقیه نماز را همانگونه که قبلاً ذکر شد بجا مى آورد.

وصل شدن در رکعت چهارم


۱- در بین قرائت: مثل اقتدا در رکعت سوم است، و آنگاه که امام جماعت در رکعت آخر نماز براى تشهّد و سلام مى نشیند، مأموم بطور نیم تجافی بنشیند تا سلام امام تمام شود و سپس برخیزد و بقیّه نماز را خودش به تنهایی بخواند.

۲- در رکوع: رکوع و سجده ها را همراه با امام بجا مى آورد، (در حالی که رکعت چهارم امام و رکعت اوّل مأموم است) و بقیّه نماز را همانگونه که قبلاً ذکر شد انجام مى دهد.

تجافی چیست

تَجافی حالت نیم‌خیز نمازگزار در هنگام تشهّد امام جماعت است. به بازکردن دست‌ها در هنگام رکوع و سجده نیز تجافی می‌گویند.

در تشهد: اگر مأموم در رکعت دوم یا آخرِ نماز، به امام جماعت اقتدا کند، در هنگام تشهد امام جماعت، تجافی می‌کند.یعنی انگشتان دو دست و پاها را بر روی زمین می‌گذارد و زانوها را بلند می‌کند. طبق نظر مراجعی مانند آیت‌الله خامنه‌ای، آیت‌الله مکارم شیرازی، آیت‌الله وحید خراسانی و آیت‌الله سیستانی، تجافی در تشهد رکعت دوم احتیاطِ واجب است؛ اما در رکعت چهارم، نمازگزار می‌تواند تجافی کند یا اینکه برخیزد و بقیه نماز را بخواند. نمازگزار در هنگام تجافی طبق نظر فقها می‌تواند سکوت کند یا ذکر تشهد یا هر ذکر دیگری بگوید.

در رکوع و سجده: به‌معنای بازکردن آرنج دست‌هاست که برای مردان مستحب است.این کار را در رکوع «تجنیح» می‌گویند که انسان در حالت رکوع مانند دو بال بازوها و آرنج‌هایش را از بدن بیرون بیاورد و فقط کف دست‌هایش را بر زانوهایش بگذارد.در روایات به بلند کردن شکم از زمین و قرار دادن دستها همچون دو بال گشوده «تَخَوّی» می‌گویند. تجافی در رکوع و سجود برای مرد مستحب است. البته ملا احمد نراقی فقیه شیعه در قرن سیزدهم قمری در کتاب مستند الشیعه از فاضل نقل کرده که تجافی به‌معنای بلند کردن شکم از زمین در حال سجده واجب است زیرا بدون تجافی سجده محقق نمی‌شود

لطفا امتیاز دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا