افزایش وام مسکن و کمک بلاعوض ۶۰۰ میلیونی؛ چه کسانی مشمول حمایت جدید خانه‌دار شدن هستند؟

جزئیات تازه طرح‌های حمایتی مسکن در مهر ۱۴۰۵، بار دیگر توجه متقاضیان خانه‌دار شدن، خانوارهای کم‌درآمد و افرادی را که در طرح‌های مسکن دولتی ثبت‌نام کرده‌اند، به خود جلب کرده است. افزایش سقف وام خرید مسکن، تسهیلات ساخت مسکن روستایی و پرداخت کمک‌های بلاعوض به گروه‌های واجد شرایط از جمله موضوعاتی است که در روزهای اخیر در گزارش‌های اقتصادی مطرح شده است.

با این حال، عنوان «وام مسکن و کمک بلاعوض ۶۰۰ میلیونی» نباید به این معنا برداشت شود که تمام متقاضیان مسکن می‌توانند بدون شرط، ۶۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض دریافت کنند. حمایت‌های اعلام‌شده مربوط به طرح‌های مختلفی است و مبلغ، شرایط و گروه‌های مشمول هر طرح با دیگری تفاوت دارد.

بررسی جزئیات این طرح‌ها نشان می‌دهد که متقاضیان باید پیش از ثبت درخواست یا مراجعه به بانک، مشخص کنند حمایت موردنظر به خرید خانه، ساخت مسکن روستایی، تأمین مسکن محرومان یا تکمیل واحدهای نهضت ملی مسکن مربوط است.

افزایش وام مسکن در مهر ۱۴۰۵؛ سقف تسهیلات خرید چقدر شد؟

یکی از مهم‌ترین تغییرات حوزه مسکن در سال جاری، افزایش سقف تسهیلات خرید، تعمیر و ودیعه مسکن از محل اوراق حق تقدم بانک مسکن است. بر اساس مصوبه ابلاغ‌شده در شهریور ۱۴۰۵، سقف وام خرید مسکن انفرادی در مناطق مختلف کشور افزایش یافته است.

جزئیات سقف جدید وام خرید مسکن به شرح زیر است:

این ارقام مربوط به تسهیلات خرید مسکن از محل اوراق حق تقدم است و دریافت آن به رعایت ضوابط بانک، تشکیل پرونده و تأیید شرایط متقاضی بستگی دارد.

همچنین سقف وام خرید مشارکتی برای بستگان واجد شرایط، از جمله زوجین و برخی اعضای خانواده، در تهران به ۲ میلیارد تومان، در مراکز استان‌ها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر به یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان و در سایر مناطق شهری به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است.

این افزایش به معنای پرداخت کمک بلاعوض نیست؛ وام بانکی باید مطابق قرارداد بازپرداخت شود و شرایط دریافت آن با کمک‌های بلاعوض دولتی یا حمایتی تفاوت دارد.

وام تعمیر مسکن و وام ودیعه مستأجران چقدر است؟

در کنار افزایش وام خرید خانه، سقف برخی تسهیلات دیگر نیز تغییر کرده است.

بر اساس مصوبه اعلام‌شده در شهریور ۱۴۰۵، سقف وام جعاله یا تعمیر مسکن به ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است. این تسهیلات برای تأمین هزینه‌های تعمیر و بهسازی واحد مسکونی در نظر گرفته شده و دریافت آن تابع مقررات بانک عامل است.

سقف تسهیلات ودیعه مسکن از محل اوراق نیز به این صورت اعلام شده است:

این مبالغ با کمک بلاعوض تفاوت دارند و متقاضی باید شرایط بانکی و مقررات مربوط به تسهیلات ودیعه را داشته باشد.

کمک بلاعوض ۶۰۰ میلیونی مسکن به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

یکی از نکات مهم در اخبار مربوط به حمایت‌های مسکن، تفاوت میان کمک بلاعوض، وام بانکی و مجموع بسته حمایتی است. در برخی طرح‌ها، متقاضی واجد شرایط می‌تواند هم‌زمان از تسهیلات بانکی و کمک بلاعوض بهره‌مند شود؛ اما این موضوع به معنای پرداخت یک مبلغ ثابت به همه متقاضیان نیست.

برای مثال، در گزارشی که در دی ۱۴۰۴ درباره حمایت مسکن مددجویان بهزیستی منتشر شد، سقف تسهیلات بانکی ۴۰۰ میلیون تومان با نرخ سود ۴ درصد و سقف کمک بلاعوض ۳۰۰ میلیون تومان اعلام شده بود. مجموع این دو حمایت به ۷۰۰ میلیون تومان می‌رسید، اما دریافت سقف کامل به احراز شرایط بستگی داشت.

همچنین در برخی برنامه‌های حمایت از مسکن محرومان، مبالغ کمک بلاعوض بر اساس وضعیت خانوار، نوع پروژه، منابع اختصاص‌یافته و ضوابط نهادهای حمایتی تعیین می‌شود.

بنابراین، اگر در یک تیتر خبری از «کمک بلاعوض ۶۰۰ میلیون تومانی» نام برده شده است، باید جزئیات همان طرح مشخص شود. تا زمانی که بخشنامه رسمی، گروه هدف و شرایط پرداخت آن احراز نشده باشد، نمی‌توان این مبلغ را کمک نقدی عمومی برای تمام خانوارها دانست.

جزئیات حمایت جدید مسکن روستایی و کمک به محرومان

یکی دیگر از محورهای حمایت مسکن در سال ۱۴۰۵، تسهیلات ساخت و بهسازی مسکن روستایی و تأمین مسکن برای خانوارهای کم‌درآمد است.

در گزارش‌های منتشرشده در مهرماه، از بسته‌ای شامل ۵۰۰ میلیون تومان وام قرض‌الحسنه با بازپرداخت ۲۰ساله و ۲۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض برای هر واحد مسکونی خبر داده شده است. این برنامه در ارتباط با تأمین مسکن گروه‌های هدف و با مشارکت بنیاد مسکن و منابع حمایتی مطرح شده است.

مجموع این دو بخش به ۷۰۰ میلیون تومان می‌رسد؛ اما باید توجه داشت که ۵۰۰ میلیون تومان آن وام است و تنها ۲۰۰ میلیون تومان در قالب کمک بلاعوض اعلام شده است. افزون بر این، شرایط نهایی بهره‌مندی، محل اجرای طرح، سهمیه‌ها و ضوابط پرداخت باید از اطلاعیه رسمی مجری طرح پیگیری شود.

در برنامه‌های مسکن محرومان، معمولاً وضعیت درآمدی خانوار، محل اجرای پروژه، مالکیت یا وضعیت سکونت، شرایط ساخت و تأیید نهاد مسئول در تعیین مشمولان نقش دارد. ازاین‌رو، صرف سکونت در روستا یا نداشتن خانه به‌تنهایی برای اطمینان از دریافت حمایت کافی نیست.

آیا کارگران فاقد مسکن هم مشمول وام و کمک بلاعوض می‌شوند؟

در شهریور ۱۴۰۵، گزارش‌هایی درباره برنامه بنیاد مسکن برای تأمین مسکن کارگران فاقد مسکن در دهک‌های درآمدی یک تا چهار منتشر شد. در این برنامه، واگذاری زمین رایگان، وام ۵۰۰ میلیون تومانی و کمک بلاعوض ۲۰۰ میلیون تومانی به‌عنوان اجزای بسته حمایتی مطرح شده‌اند.

هدف اعلام‌شده این برنامه، کمک به خانه‌دار شدن گروه‌هایی از کارگران صنایع است که فاقد مسکن هستند و در گروه‌های درآمدی هدف قرار می‌گیرند.

با این حال، این حمایت را نباید با تسهیلات عمومی خرید خانه یا کمک بلاعوض سایر نهادها یکسان دانست. شیوه اجرای طرح، نحوه معرفی متقاضیان، تأمین زمین، شرایط ساخت و سهمیه‌های قابل تخصیص باید بر اساس اطلاعیه‌های بنیاد مسکن و دستگاه‌های مسئول بررسی شود.

متقاضیان این گروه بهتر است وضعیت خود را از محل کار، نهاد مسئول اجرای طرح یا بنیاد مسکن محل سکونت پیگیری کنند و پیش از دریافت تأییدیه، روی دریافت قطعی زمین یا وجه نقد حساب نکنند.

کمک بلاعوض ۳۰۰ میلیونی برای متقاضیان بهزیستی در نهضت ملی مسکن

در یکی دیگر از برنامه‌های حمایتی، خبرگزاری صداوسیما در شهریور ۱۴۰۵ از توافق سازمان بهزیستی و شرکت عمران شهرهای جدید برای حمایت از برخی متقاضیان تحت پوشش بهزیستی در طرح‌های مسکن خبر داد.

بر اساس این گزارش، قرار بود برای متقاضیان واجد شرایط، تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض در نظر گرفته شود. همچنین تسهیلات یارانه‌ای ۴۰۰ میلیون تومانی و حمایت صندوق ملی مسکن از دیگر بخش‌های این برنامه اعلام شده بود.

در همان گزارش تأکید شده بود که متقاضیان مشمول باید آورده موردنیاز خود را طبق مهلت و ضوابط اعلام‌شده تکمیل کنند تا امکان تحویل واحدهای مسکونی فراهم شود.

این برنامه ویژه گروه مشخصی از متقاضیان تحت پوشش بهزیستی است و نباید آن را به تمام ثبت‌نام‌کنندگان نهضت ملی مسکن تعمیم داد. وضعیت هر فرد به تأیید نهاد مربوط، شرایط پرونده و مقررات اجرای طرح بستگی دارد.

برای دریافت وام یا کمک بلاعوض مسکن از کجا باید اقدام کرد؟

محل مراجعه به شرایط متقاضی و نوع حمایت موردنظر بستگی دارد. مسیر پیگیری هر طرح می‌تواند متفاوت باشد:

• وام خرید، تعمیر یا ودیعه مسکن: مراجعه به بانک مسکن یا بانک عامل و بررسی شرایط و مدارک موردنیاز.
• تسهیلات ساخت و بهسازی مسکن روستایی: پیگیری از بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در شهرستان یا استان محل اجرای طرح.
• حمایت مسکن مددجویان بهزیستی: مراجعه به اداره بهزیستی محل پرونده و بررسی شرایط اختصاص کمک بلاعوض و تسهیلات.
• حمایت ویژه متقاضیان نهضت ملی مسکن: پیگیری از اداره کل راه و شهرسازی، شرکت عمران شهرهای جدید یا نهاد مسئول پروژه، متناسب با محل ثبت‌نام.
• طرح‌های ویژه کارگران فاقد مسکن: پیگیری اطلاعیه‌های بنیاد مسکن و دستگاه‌های مسئول اجرای برنامه.

در هر مورد، مدارک لازم، سقف اعتبار، سهمیه قابل پرداخت و مهلت ثبت درخواست باید از مرجع رسمی همان طرح استعلام شود. همچنین ثبت‌نام در یک سامانه عمومی به‌تنهایی تضمین‌کننده دریافت کمک بلاعوض نیست.

آیا دریافت وام مسکن با کمک بلاعوض امکان‌پذیر است؟

در برخی طرح‌های حمایتی، استفاده هم‌زمان از تسهیلات بانکی و کمک بلاعوض پیش‌بینی شده است؛ با این حال، امکان جمع کردن چند حمایت به مقررات هر برنامه بستگی دارد.

برای نمونه، ممکن است یک طرح برای ساخت خانه در مناطق روستایی طراحی شده باشد و طرح دیگری به متقاضیان تحت پوشش بهزیستی در پروژه‌های نهضت ملی مسکن اختصاص داشته باشد. شرایط استفاده هم‌زمان از این حمایت‌ها را باید از نهاد مجری پرسید.

همچنین نباید مبلغ وام و کمک بلاعوض را بدون توضیح با یکدیگر جمع کرد و آن را به‌عنوان وجه نقد قابل دریافت معرفی کرد. وام دارای تعهد بازپرداخت است، درحالی‌که کمک بلاعوض در صورت تأیید شرایط و طبق ضوابط طرح پرداخت می‌شود.

جمع‌بندی؛ آیا همه متقاضیان می‌توانند کمک بلاعوض ۶۰۰ میلیونی بگیرند؟

در مهر ۱۴۰۵ چند برنامه مختلف برای افزایش قدرت خرید مسکن، تأمین هزینه ساخت و کمک به خانوارهای کم‌درآمد مطرح شده است. از یک طرف، سقف وام خرید مسکن از محل اوراق افزایش یافته و از طرف دیگر، برای گروه‌هایی از متقاضیان مسکن روستایی، محرومان، کارگران فاقد مسکن و مددجویان بهزیستی بسته‌های حمایتی جداگانه اعلام شده است.

با این حال، عنوان «کمک بلاعوض ۶۰۰ میلیونی» به‌تنهایی برای اثبات وجود یک کمک عمومی با این مبلغ کافی نیست. ارقام منتشرشده در طرح‌های مختلف ممکن است به مجموع وام و کمک بلاعوض اشاره داشته باشند، نه کمک نقدی بلاعوضی که بدون شرط به همه افراد پرداخت شود.

بهترین راه برای متقاضیان این است که ابتدا نوع طرح و گروه مشمول خود را مشخص کنند و سپس سقف تسهیلات، میزان کمک بلاعوض، مدارک لازم و مهلت ثبت درخواست را از نهاد مسئول بپرسند. این کار از اتلاف وقت و اعتماد به وعده‌های غیررسمی درباره پرداخت قطعی کمک‌هزینه مسکن جلوگیری می‌کند.