آخرین نشست خبری بقائی امروز ۱۱ آبان ۱۴۰۵؛ شرط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و جزئیات مذاکرات با آمریکا
نشست خبری امروز اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، با محوریت آخرین تحولات دیپلماتیک ایران، مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا و تحولات منطقه برگزار شد. بقائی در این نشست درباره نامه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، توضیحاتی ارائه کرد و گفت تصمیم‌گیری درباره نحوه پاسخ به این نامه بر عهده دبیر شورای عالی امنیت ملی است.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین تأکید کرد که تنگه هرمز بدون پایان محاصره دریایی آمریکا و تحقق مطالبات ایران بازگشایی نخواهد شد. ادامه تبادل پیام‌ها از طریق میانجی‌ها، طرح هفت‌مرحله‌ای ایران، ترکیب تیم مذاکره‌کننده، موضوع انتقال اورانیوم غنی‌شده به کشور ثالث، تحولات فلسطین و لبنان و انتصاب سفیران جدید ایران از دیگر موضوعات مهم نشست خبری دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ بود.
مهم‌ترین اظهارات بقائی در نشست خبری امروز
مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده از سوی سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست امروز عبارت‌اند از:
- بازگشایی تنگه هرمز منوط به پایان محاصره دریایی آمریکا و تحقق مطالبات ایران است.
- طرح هفت‌مرحله‌ای ایران همچنان مبنای روند دیپلماتیک با آمریکا است.
- این طرح در قالبی فشرده قابلیت اجرا در مدت دو روز را دارد.
- تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها ادامه دارد.
- تصمیم‌گیری درباره نحوه پاسخ به نامه جی‌دی ونس بر عهده دبیر شورای عالی امنیت ملی است.
- محمدباقر قالیباف مسئولیت مذاکره‌کنندگی ایران را بر عهده دارد.
- موضوع انتقال اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده ایران به کشور ثالث در مذاکرات دوحه مطرح نشده است.
- ترکیب تیم مذاکره‌کننده ایران تغییری نکرده است.
شرط مهم ایران برای بازگشایی تنگه هرمز چیست؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های نشست خبری امروز بقائی، موضع ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز بود. سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد که تنگه هرمز نمی‌تواند بازگشایی شود مگر اینکه محاصره دریایی آمریکا پایان پیدا کند و مطالبات ایران مورد توجه قرار بگیرد.
بقائی با اشاره به ارتباط مستقیم امنیت منطقه با شرایط موجود گفت نمی‌توان هم‌زمان از امنیت سخن گفت و محاصره علیه ایران را ادامه داد. به گفته او، ایران نمی‌تواند در شرایطی که طرف مقابل به تعهدات و مطالبات مورد نظر تهران توجهی نمی‌کند، به‌صورت یک‌طرفه تعهداتی را بپذیرد.
او همچنین تأکید کرد که اجرای مطالبات ایران تنها در راستای منافع ملی کشور نیست، بلکه از نگاه تهران برای بازگشت امنیت به منطقه و تنگه هرمز نیز ضروری است.
بر اساس اظهارات سخنگوی وزارت خارجه، پس از پایان محاصره و تحقق مطالبات ایران می‌توان درباره ادامه روند دیپلماتیک و مذاکرات صحبت کرد.
بقائی درباره نامه جی‌دی ونس به محسن رضایی چه گفت؟
موضوع نامه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، از دیگر پرسش‌های مطرح‌شده در نشست خبری امروز بود.
بقائی در پاسخ به این موضوع گفت تفاوت در سبک نامه‌نگاری افراد امری طبیعی است، اما آنچه برای ایران اهمیت دارد، عملکرد واقعی دولت آمریکاست، نه شکل و شیوه مکاتبات.
او با انتقاد از رویکرد واشنگتن در دو سال گذشته اظهار داشت که آمریکا به‌جای پیشبرد ابتکارهای دیپلماتیک، روندهای شکل‌گرفته را از بین برده یا در آن‌ها اخلال ایجاد کرده است. به همین دلیل، ایران با احتیاط به روندهای جدید نگاه می‌کند.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین اعلام کرد که تصمیم درباره نحوه پاسخ به نامه ونس بر عهده دبیر شورای عالی امنیت ملی است. بنابراین در نشست امروز، جزئیات پاسخ احتمالی ایران یا زمان ارسال آن اعلام نشد.
مذاکرات ایران و آمریکا به کجا رسید؟
بقائی در بخش دیگری از نشست خبری، آخرین وضعیت رایزنی‌های غیرمستقیم تهران و واشنگتن را تشریح کرد. به گفته او، تبادل پیام‌ها همچنان ادامه دارد و موضوعات مورد مذاکره پیچیده هستند. همچنین گذشت زمان و عملکرد طرف آمریکایی بر پیچیدگی مسائل افزوده است.
سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به ابتکار هفت‌روزه ایران گفت دیدگاه‌های طرف مقابل از طریق میانجی‌ها دریافت شده و ملاحظات مختلف میان طرفین تبادل شده است. او تأکید کرد که پیشنهاد ایران برای ادامه روند دیپلماتیک همچنان پابرجاست و اکنون تصمیم‌گیری درباره گام بعدی به آمریکا بستگی دارد.
بقائی در این زمینه گفت مطالبات ایران به‌صورت روشن و در قالبی معقول به طرف آمریکایی منتقل شده است. از نگاه تهران، اجرای این مطالبات پیش‌شرط بازگشت امنیت و پیشرفت در روند مذاکرات است.
طرح هفت‌مرحله‌ای ایران در دو روز قابل اجراست؟
یکی از نکات مهم نشست امروز، توضیح بقائی درباره طرح هفت‌مرحله‌ای ایران بود. او اعلام کرد که مبنای مذاکرات همچنان همین طرح است، اما پیشنهاد ایران در قالبی فشرده تنظیم شده که امکان اجرای آن طی دو روز وجود دارد.
به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، ارائه چنین پیشنهادی نشان‌دهنده رویکرد و حسن نیت ایران برای پیشبرد روند دیپلماتیک است؛ با این حال، اجرای آن به تصمیم و عملکرد طرف آمریکایی بستگی دارد.
بقائی جزئیات کامل هفت مرحله را در نشست خبری تشریح نکرد، بنابراین نمی‌توان درباره همه بندها یا زمان‌بندی دقیق اجرای آن اظهارنظر قطعی کرد. آنچه از سخنان او مشخص شد، ادامه اعتبار پیشنهاد ایران و مشروط بودن پیشرفت روند به تحقق مطالبات تهران است.
آیا ترکیب تیم مذاکره‌کننده ایران تغییر کرده است؟
در روزهای اخیر پرسش‌هایی درباره ترکیب تیم مذاکره‌کننده ایران و مسئولیت مدیریت مذاکرات مطرح شده بود. بقائی در پاسخ به این موضوع تأکید کرد که ترکیب تیم مذاکره‌کننده تغییری نکرده است.
او توضیح داد که مدیریت روند دیپلماسی بر عهده شورای عالی امنیت ملی است و ارکان مختلف کشور در این زمینه نقش و جایگاه دارند. سخنگوی وزارت خارجه همچنین محمدباقر قالیباف را مسئول مذاکره‌کنندگی ایران معرفی کرد.
بر این اساس، مطابق اظهارات امروز بقائی، تغییری در ترکیب تیم مذاکره‌کننده اعلام نشده و مدیریت کلی روند نیز در چارچوب تصمیم‌گیری شورای عالی امنیت ملی دنبال می‌شود.
بقائی: درباره انتقال اورانیوم ۶۰ درصد به کشور ثالث مذاکره نکردیم
موضوع اورانیوم غنی‌شده ایران نیز در نشست خبری امروز مورد سؤال خبرنگاران قرار گرفت. در روزهای اخیر گزارش‌هایی درباره احتمال انتقال اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده ایران به کشور ثالث منتشر شده بود.
بقائی تأکید کرد که موضوع انتقال این مواد به کشور ثالث در مذاکرات دوحه مطرح نشده است. او همچنین با اشاره به موضع ایران درباره برنامه هسته‌ای گفت تهران عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) است و به تعهدات خود در چارچوب این معاهده پایبند است.
سخنگوی وزارت خارجه در اظهارات خود تأکید کرد که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز بوده و هست. بنابراین، بر اساس توضیحات ارائه‌شده در نشست امروز، انتقال اورانیوم غنی‌شده به کشور ثالث موضوع توافق‌شده یا مطرح‌شده در مذاکرات دوحه نبوده است.
واکنش بقائی به تهدیدهای آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای ایران
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای مطرح‌شده از سوی دونالد ترامپ علیه تأسیسات هسته‌ای ایران، این تهدیدها را مغایر با اصول و تعهدات بین‌المللی دانست.
او با انتقاد از سکوت برخی نهادهای بین‌المللی در برابر چنین مواضعی گفت تهدید یک کشور به حمله، می‌تواند زمینه تشویق به نقض تعهدات بین‌المللی را فراهم کند.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین تأکید کرد که تهدیدهای مطرح‌شده علیه ایران، عزم کشور برای دفاع از خود را جدی‌تر می‌کند. او آمریکا را یکی از بزرگ‌ترین تهدیدها علیه نظام عدم اشاعه تسلیحات هسته‌ای توصیف کرد.
آخرین موضع وزارت خارجه درباره فلسطین و لبنان
تحولات فلسطین و لبنان از دیگر محورهای ابتدایی نشست خبری امروز بود. بقائی با اشاره به ادامه حملات و بحران انسانی در منطقه گفت فلسطین اشغالی همچنان کانون اصلی تحولات غرب آسیاست.
او درباره وضعیت آوارگان فلسطینی در آستانه فصل سرما هشدار داد و شرایط انسانی آن‌ها را فاجعه‌بار توصیف کرد. بقائی همچنین از آنچه عادی‌سازی کشتار و بی‌تفاوتی جامعه جهانی در برابر تحولات منطقه خواند، انتقاد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به مسئولیت نهادهای بین‌المللی و سازمان همکاری اسلامی گفت این نهادها باید در برابر آنچه در فلسطین و لبنان رخ می‌دهد، موضع روشن‌تری اتخاذ کنند.
بقائی درباره اتهام یهودی‌ستیزی علیه ایران چه گفت؟
در بخش دیگری از نشست، خبرنگاران درباره اتهام‌های مطرح‌شده علیه ایران در زمینه یهودی‌ستیزی سؤال کردند.
بقائی این اتهام‌ها را رد کرد و گفت چنین اتهامی با فرهنگ و مناسبات تاریخی ایران سازگار نیست. او با اشاره به حضور جامعه یهودیان در ایران و وجود کنیسه‌ها و اماکن مذهبی یهودیان، این ادعاها را کلیشه‌ای دانست.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین از کشورهای اروپایی خواست به‌جای تکرار اتهام‌ها، درباره وضعیت و رفتارهای ضدیهودی در کشورهای خود نیز پاسخگو باشند.
واکنش ایران به مواضع امارات و استفاده از خاک کشورهای منطقه
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات مقام‌های اماراتی و برخی مواضع منطقه‌ای علیه ایران، بر ضرورت حسن همجواری و همکاری میان کشورهای منطقه تأکید کرد.
او گفت ایران با هیچ‌یک از کشورهای منطقه سر دشمنی ندارد، اما انتظار دارد هیچ کشوری اجازه ندهد از قلمرو و امکانات آن برای اقدام علیه ایران استفاده شود.
به گفته سخنگوی وزارت خارجه، اعتماد میان کشورهای منطقه باید دوطرفه باشد و کشورها باید از رویکردهایی که به ناامنی و بی‌اعتمادی منجر می‌شود، فاصله بگیرند.
انتقاد بقائی از رفتار دولت کویت با برخی شهروندان
موضوع دیگری که در نشست امروز مطرح شد، گزارش‌هایی درباره برخورد با برخی شهروندان کویتی به دلیل ابراز همدلی با ایران بود.
بقائی اتهام‌های مطرح‌شده علیه ایران را رد کرد و از دولت کویت خواست آزار و برخورد با شهروندان این کشور به دلیل حمایت یا ابراز همدلی با ایران متوقف شود.
او همچنین بر پایبندی تهران به اصل حسن همجواری تأکید کرد و گفت ایران خواهان روابط مبتنی بر احترام متقابل با کشورهای منطقه است.
پنج انتصاب جدید در سفارتخانه‌های ایران
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از نشست خبری از پنج انتصاب جدید در سطح نمایندگی‌های ایران در خارج از کشور خبر داد.
بر اساس اعلام بقائی، افراد زیر برای تصدی مسئولیت‌های جدید معرفی شده‌اند:
| نام | محل مأموریت |
|---|---|
| شمسی‌زاده | قبرس |
| زهرا ساعی | قرقیزستان |
| ناظری | ژاپن |
| نجرآبادی | نیوزیلند |
| سفیر جدید معرفی‌شده | بورکینافاسو |
بقائی در این نشست از انتصاب سفیر جدید ایران در بورکینافاسو نیز خبر داد، اما در گزارش منتشرشده از نشست، نام او به‌طور مشخص ذکر نشده است.
جمع‌بندی نشست خبری بقائی در ۱۱ آبان ۱۴۰۵
نشست خبری امروز سخنگوی وزارت امور خارجه بیش از هر موضوعی بر وضعیت مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا و شرط تهران برای بازگشت امنیت به تنگه هرمز متمرکز بود. بقائی تأکید کرد که پیشنهاد هفت‌مرحله‌ای ایران همچنان پابرجاست و این طرح در قالبی فشرده قابلیت اجرا در دو روز را دارد؛ اما بازگشایی تنگه هرمز و ادامه روند مذاکرات به پایان محاصره دریایی آمریکا و تحقق مطالبات ایران وابسته است.
در این نشست همچنین مشخص شد که تصمیم‌گیری درباره نحوه پاسخ به نامه جی‌دی ونس بر عهده دبیر شورای عالی امنیت ملی است، ترکیب تیم مذاکره‌کننده ایران تغییر نکرده و محمدباقر قالیباف مسئولیت مذاکره‌کنندگی را بر عهده دارد. بقائی در موضوع هسته‌ای نیز اعلام کرد که انتقال اورانیوم ۶۰ درصد به کشور ثالث در مذاکرات دوحه مطرح نشده است.
در مجموع، مواضع اعلام‌شده در نشست امروز نشان می‌دهد که از نگاه وزارت خارجه، مسیر دیپلماسی همچنان باز است، اما پیشرفت آن به تصمیم و اقدامات طرف آمریکایی و تحقق شروط اعلام‌شده از سوی ایران بستگی دارد.
